Bouw

De Midwinterhoorn

De midwinterhoorn kent een lange traditie, maar het maken is steeds hetzelfde gebleven.

Twente is een coulissen landschap met veel houtwallen. De maker zoekt in de houtwal een boom of tak, die weer uitloopt uit een oude stam en een lichte kromming heeft, met een doorsnee op de dikste kant van ongeveer vijftien centimeter. Deze is het liefst van elzen-, wilgen- of berkenhout. Vervolgens moet deze een poosje drogen voor men hem van de bast ontdoet.

Dan maakt men met een schaaf en een trekmes de vorm aan de buitenkant. Er wordt een gat van ongeveer 20 mm geboord aan de dunne kant, om de stam daarna in de lengte door te zagen. Beide helften worden met een guts uitgehold tot de wanddikte ongeveer één centimeter is. Hoe gladder de binnenkant, hoe mooier het geluid.

Vervolgens legt men de twee helften op elkaar met een bies op de zaagsnede. Dan neemt men gespleten braamtak en wikkelt dit op meerdere plaatsen om de hoorn en maakt deze vast. Daarna wordt de hoorn in het water gelegd. Hierdoor krimpt de braamtak en het hout en de bies zetten uit. Zo wordt de hoorn op de zaagsnede luchtdicht.

Men neemt een stuk vlierhout van een dusdanige dikte zodat deze in het gat aan de dunne kant van de hoorn past. Men snijdt het schuin af en verwijdert het binnenste, zachte gedeelte. Zo ontstaat het mondstuk (de happe).

Tenslotte moet men het schuine stuk nog met een mes bewerken, zodat deze gooed aansluit op de mond. Nu kan men de happe op de hoorn plaatsen en blazen.

Een midwinterhoornblazer wordt vaak bij een put afgebeeld. Dit komt omdat de hoorn nat gehouden moest worden en men de hoorn vaak aan de onderkant van het putdeksel hing. Ook het gewicht van de hoorn  speelde een rol. Hierdoor legde de blazer de hoorn vaak op de rand van de put.
Het heeft dus niets te maken met het ver dragen van het geluid. Want de echo van de put gaat naar boven en niet in de breedte waardoor het geluid een groter bereik zou krijgen.

Tegenwoordig worden de meeste hoorns gelijmd, waardoor nat houden niet meer nodig is en dit de hoorn aanzienlijk lichter maakt.